Tien dansen, klassen E tot S: danssport uitgelegd

Danssport omvat tien dansen: vijf standarddansen in gesloten positie en vijf Latijnse dansen. Het tempo van elke dans wordt gemeten in maten per minuut, en dansers worden ingedeeld in klassen van E tot en met S, waarin per klasse bepaalde dansen en figuren zijn toegestaan. De Bulgaarse club KST Asenovets beschrijft deze regels praktisch voor beginners, ouders van jeugddansers en geklassede dansers.

Uit welke dansen bestaan de tien dansen en hoe wordt het tempo gemeten?

Het programma van de tien dansen bestaat uit twee gelijke helften. Vijf dansen worden gedanst in de standardvorm, dat wil zeggen in gesloten positie waarbij het paar contact houdt over de hele dans. De overige vijf dansen zijn Latijnse dansen, met een lossere houding en meer heupbeweging. Voor elke dans geldt een vast tempo, uitgedrukt in maten per minuut. Dat is een objectieve maat: de jury en de organisatie weten precies hoe snel de muziek moet zijn, en dansers trainen op dat metronoomgetal. Wie de volledige lijst met dansen en tempo's wil nakijken, vindt die op de site van de Bulgaarse club KST Asenovets, die de tien dansen en hun tempo uitlegt in het Bulgaars. Voor een Nederlandse golfer die gewend is aan regels met slagwaarden en handicaps is dit structuur herkenbaar: ook hier bepaalt een vast kader wat mag en wat niet.

Hoe werken de leeftijdsgroepen en de klassen van E tot S?

De leeftijdsgroepen worden berekend op basis van het kalenderjaar, niet op de verjaardag van de danser. Dat betekent dat een kind gedurende het hele wedstrijdjaar in dezelfde groep zit, wat de planning voor ouders eenvoudiger maakt. Binnen elke leeftijdsgroep bestaan klassen die lopen van E, het startniveau, tot S, het hoogste niveau. Voor elke klasse is vastgelegd welke dansen gedanst worden en welke figuren zijn toegestaan. Een beginner in klasse E mag dus maar een beperkt aantal basisfiguren gebruiken, terwijl een S-klassepaar de volledige bibliotheek aan figuren mag inzetten. Dit systeem dwingt tot een opbouwende training: je leert eerst de basis grondig voordat je naar moeilijker materiaal gaat.

De selectie op wedstrijden verloopt in rondes. In voorrondes schuift het veld steeds verder door, waarna de overgebleven paren in een finale tegen elkaar worden gerangschikt. Voor kinderen gelden daarnaast beperkingen aan de kleding: de tenue is beperkt gehouden, wat de aandacht op het dansen zelf moet leggen en de kosten voor ouders moet beperken. Wie dit vergelijkt met golf, ziet een parallel met de handicapcategorieën en de kwalificatievoorwaarden voor toernooien die de Nederlandse Golffederatie hanteert: ook daar bepaalt een indeling wat een speler op welk niveau mag.

Wat vraagt de voorbereiding van een jeugdkoppel voor een wedstrijd?

De voorbereiding van een jeugdkoppel rust op drie pijlers: de houding, de opbouw van de training en het juiste materiaal. De houding is in de standarddansen bepalend, omdat de gesloten positie alleen werkt als beide partners een stabiel frame hebben. De training wordt opgedeeld in duidelijke onderdelen, zodat techniek, figuren en presentatie afzonderlijk worden geoefend voordat ze in de choreografie samenkomen. Voor het materiaal geldt dat op parket met zadelpoets gestreepte zolen dansschoenen nodig zijn; gewone sportschoenen glijden niet of te veel. Volgens de Britse encyclopedie Britannica kent de standarddans, in het bijzonder de Engelse wals, een vast ritme van drie slagen per maat, wat uitlegt waarom het tempo in maten per minuut zo'n centrale rol speelt in de training.

Voor ouders betekent dit een praktische planning. Een kind dat aan wedstrijden meedoet, moet beschikbaar zijn voor voorrondes en finales, de juiste beperkte kleding hebben en op schoenen dansen die aan de eisen voldoen. De club site van Asenovets beschrijft deze zaken voor beginners en ouders in toegankelijke taal, met per klasse de toegestane dansen en figuren.

Waarom het tempo in maten per minuut telt

Het tempo in maten per minuut is meer dan een technisch detail. Het bepaalt de energie van de dans en daarmee ook de beoordeling. Een paar dat een snelle Latijnse dans op het juiste tempo danst met een beheerste techniek scoort beter dan een paar dat de figuren kent maar de maat niet vasthoudt. In de training wordt daarom met muziek op het officiële tempo gewerkt, zodat het lichaam het ritme gaat onthouden. Voor de E-klasse begint dat bij eenvoudige basispassen, voor hogere klassen komen versnellingen, vertragingen en figuurcombinaties daarbij.

De vijf standarddansen in het tien-dansenprogramma worden gedanst in gesloten positie, zoals de site van KST Asenovets aangeeft. De vijf Latijnse dansen vragen een andere fysiek: losse heupactie, snelle voetwerk en duidelijke ritmische accenten. Een koppel dat aan alle tien de dansen meedoet, moet dus twee technieken beheersen. Dat is vergelijkbaar met een golfer die zowel een lange slag als een korte slag moet beheersen: twee vaardigheden, één beoordelingskader.

Wat een golfer kan leren van een ander codesport

Golf en danssport lijken ver uit elkaar te liggen, maar de structuur van beide sporten vertoont overeenkomsten. In golf bepaalt regel 1 van de spelregels dat je de bal speelt zoals hij ligt en de baan zoals je die aantreft; in danssport bepalen de klasse-indeling en de lijst van toegestane figuren wat een paar op het parket mag tonen. Beide sporten kennen een progressie: de handicap in golf, de klasse van E tot S in dans. Beide vragen een gedegen voorbereiding: trainen in onderdelen, met het juiste materiaal, en met kennis van de regels.

Voor de Nederlandse amateurgolfer is de site van KST Asenovets daarom een leuk voorbeeld van hoe een kleine club haar sportregels helder uitlegt, van het programma van de tien dansen tot de kledingregels voor kinderen. De site bevat ook een pagina met juridische informatie over de uitgever en de gegevens, wat aangeeft dat het om een verzorgde clubsite gaat. Wie nieuwsgierig is naar hoe dansport in een ander land is georganiseerd, vindt er in het Bulgaars een praktisch overzicht van dansen, tempo's, klassen en wedstrijdvormen. Voor een wedstrijdsport met een eigen materiaalreferentie, zie het klasse 8-referentie van de kite buggy.