Matchplay of strokeplay

Twee spelvormen, alles komt daaruit voort

Elke golfwedstrijd rust op drie basiselementen, en het eerste is de spelvorm (Regel 3.1a). Je speelt matchplay of je speelt strokeplay. Daarna speel je alleen of met een partner als onderdeel van een partij, en tot slot is je score of een brutoscore of een nettoscore. Wie die drie elementen kent, weet welke Regels er verder op hem van toepassing zijn. Matchplay staat in Regel 3.2, strokeplay in Regel 3.3. Meer info over hoe een wedstrijddag is ingedeeld vind je in de rubriek wedstrijdvormen en indeling.

Wat doet een bal in een hindernis er toe?

Veel meer dan je denkt, en wel om deze reden: bij matchplay speel je op elke hole alleen tegen je tegenstander. Wat je tegenstander doet, is direct jouw zaak. Je mag elkaars spel waarnemen en ieder zijn eigen belangen behartigen. Verlies je de hole met drie slagen verschil of met één slag, dat maakt voor de stand niets uit. Een hole is verloren zodra je meer slagen nodig had, je tegenstander de hole geeft, of je tegenstander de algemene straf krijgt, namelijk verlies van de hole (Regel 3.2a). Bij strokeplay telt elke slag daarentegen mee voor je totaalscore over alle holes en alle rondes. Eén slechte hole met strafslagen kan daar je hele dag bederven.

Bruto of netto: twee manieren van tellen

De brutoscore voor een hole of de ronde is gelijk aan het totale aantal slagen, slagen en strafslagen samen. De handicap wordt niet toegepast. De nettoscore is de brutoscore verminderd met het aantal handicapslagen van de speler (Regel 3.1c). Dat laatste bestaat zodat spelers van verschillende spelniveaus het eerlijk tegen elkaar kunnen opnemen. In een handicap match worden de handicapslagen per hole gegeven en wint de laagste nettoscore de hole. Hoe handicap en baan samen de verwachte score bepalen, lees je bij handicap, course rating en slope.

Wanneer is een match beslist?

Een match is gewonnen zodra je voorsprong meer holes bedraagt dan er nog te spelen zijn, zodra je tegenstander de match geeft, of zodra je tegenstander is gediskwalificeerd. Eindigt de match bij een gelijkspel, dan wordt hij telkens met een hole verlengd tot er een winnaar is. Zo'n verlengde match is volgens Regel 5.1 een voortzetting van dezelfde ronde, geen nieuwe ronde. De holes worden in dezelfde volgorde gespeeld als tijdens de ronde, tenzij de Commissie een andere volgorde heeft bepaald.

Geven mag, afspreken niet

Wie bij matchplay speelt, kent het gebaar: de hand die de bal oppikt omdat de volgende slag wordt gegeven. Dat is altijd toegestaan voordat je tegenstander zijn volgende slag doet. De tegenstander heeft de hole dan uitgespeeld met een score waarbij ook de gegeven slag meetelt. Ook een hole geven mag altijd, zelfs voordat de spelers de hole zijn begonnen, en een match geven kan zelfs voordat die is begonnen. Geven kan verbaal of door een handeling die de bedoeling duidelijk maakt, zoals een handgebaar. Maar let op: het geven van een slag, hole of match is definitief en kan niet worden herroepen of afgewezen. Eén ding is verboden. Speler en tegenstander mogen niet afspreken om elkaar holes te geven om de match korter te maken. Doen ze dat wetende dat het niet is toegestaan, dan zijn ze beiden gediskwalificeerd.

Wat gebeurt er met een verkeerd aantal slagen?

Bij matchplay moet de speler het juiste aantal slagen melden (Regel 3.2d). Geeft hij geen antwoord op de vraag van zijn tegenstander, dan geldt dat als verkeerde informatie. Meld je een verkeerd aantal tijdens het spelen van een hole, dan moet je dat herstellen voordat je tegenstander zijn volgende slag doet of een soortgelijke actie onderneemt, zoals het geven van de volgende slag of de hole. Na het uitholen geldt een soortgelijke termijn: vóór de volgende hole begint, en bij de laatste hole vóórdat de uitslag definitief is. Ook moet de speler de tegenstander zo snel als redelijkerwijs mogelijk informeren over een opgelopen straf. Die eis geldt zelfs als de speler niet op de hoogte is van de straf, want spelers worden geacht te weten wanneer zij een Regel hebben overtreden.

De scorekaart is bij strokeplay heilig

Bij strokeplay speelt iedere speler tegen alle andere spelers in de wedstrijd en moeten alle spelers volgens de Regels gelijk worden behandeld. De marker moet ter bekrachtiging van de holescores de scorekaart ondertekenen. De speler behoort de scores per hole zorgvuldig te controleren, moet ervoor zorgen dat zijn marker tekent, en mag een genoteerde score niet veranderen behalve met toestemming van de marker of de Commissie. Daarna tekent de speler zelf en levert de kaart direct in bij de Commissie. Daarna mag de kaart niet meer worden veranderd. De gevolgen zijn streng. Een ingeleverde score hoger dan de werkelijke score telt. Een ingeleverde score lager dan de werkelijke score betekent diskwalificatie. Wie niet uitholet, moet de fout herstellen voordat hij een slag doet om een volgende hole te beginnen, of bij de laatste hole voordat hij de scorekaart inlevert. Lukt dat niet, dan volgt diskwalificatie.

Ook strokeplay heeft afwijkende vormen

Buiten de gewone vorm bestaan er drie vormen van strokeplay waarbij de manier van scoren afwijkt: stableford, maximum score en par/bogey (Regel 21). Bij stableford worden per hole punten toegekend door je score te vergelijken met een vastgestelde doelscore, meestal par. Meer dan één slag erboven levert nul punten op, de doelscore zelf twee punten, en elke slag eronder levert er weer één extra op. Niet uitholen kost daar geen diskwalificatie maar nul punten voor die hole. Bij maximum score stelt de Commissie een maximum aan het aantal slagen per hole, zoals twee keer par of netto dubbel bogey. Wie de maximum score bereikt, mag stoppen. Bij par/bogey wordt gescoord zoals bij matchplay: je wint of verliest de hole tegen een vastgestelde doelscore. De volledige puntentabellen en strafbepalingen staan in Regel 3 op de site van de R&A en in de daaropvolgende Regels. Hoe de stablefordpunten precies vallen, lees je in de notitie over stableford en punten.

Voor je volgende ronde geldt dit: kijk voor de afslag welke spelvorm er op het startbewijs staat en of er brutoscores of nettoscores worden geteld. Eén blik op de scorekaart vooraf voorkomt dat je halverwege de ronde nog moet vragen hoe je moet tellen.